Keyingi yillarda mamlakatimizda maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari faoliyatini rivojlantirish, ularning ishtirokchilari bo‘lgan tadbirkorlik subyektlariga (investorlarga) qulay shart-sharoitlarni yaratish va investitsiyalarni oʻzlashtirish borasida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda.

Xususan, maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarida loyihalarning infratuzilmasini rivojlantirish uchun Davlat budjetidan moliyaviy resurslar ajratilmoqda.

Shu bilan birga, maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari faoliyatini yanada takomillashtirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 4-martdagi PF–41-son Farmoni qabul qilindi va unda maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarini rivojlantirishning asosiy maqsadli koʻrsatkichlari belgilandi.

Qayd etish lozimki, “Maxsus iqtisodiy zonalar toʻgʻrisida”gi Qonun va Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 9-martdagi 134-son qarori talablaridan kelib chiqib, maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari direksiyalari hamda ularning ishtirokchilari o‘rtasida investitsiya loyihasini amalga oshirish toʻgʻrisida investitsiya bitimi imzolanadi va unda taraflarning huquq va majburiyatlari belgilanadi.

Shu o‘rinda, zonalar ishtirokchilari tomonidan investitsiya bitimidagi majburiyatlar o‘z vaqtida va lozim darajada bajarilmasligi oqibatida ularning yer uchastkalarini ijaraga olish huquqini bekor qilish va ushbu yer uchastkalariga boshqa salohiyatli tadbirkorlarni (investorlarni) joylashtirish orqali maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari faoliyatini yanada rivojlashtirish zarurati yuzaga kelmoqda.

Bunda, yer uchastkalarini ijaraga olish huquqini bekor qilish bo‘yicha daʼvo arizalari bilan sudlarga murojaat qilinganda davlat boji to‘lashda direksiyalar oldida qo‘shimcha xarajatlar yuzaga kelayotgan edi.

Direksiyalarning qo‘shimcha xarajatlari yuzaga kelishini oldini olish va ushbu mablag‘larni maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari faoliyatini rivojlantirishga sarflash maqsadida, “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Qonunning 9-moddasiga Oʻzbekiston Respublikasining 2026-yil 30-apreldagi O‘RQ-1142-son Qonuni bilan tegishli o‘zgartirish va qo‘shimcha kiritildi.

Mazkur Qonunda maxsus iqtisodiy va sanoat zonalarining direksiyalari – investitsiya bitimi boʻyicha majburiyatlarini bajarmagan tadbirkorlik subyektlarining yer uchastkalarini ijaraga olish huquqini bekor qilish toʻgʻrisidagi daʼvo arizalari bilan iqtisodiy sudlarga murojaat qilganda davlat bojini toʻlashdan ozod qilinishi belgilandi.

Shuningdek, ushbu Qonunda direksiyalarning talablarini qanoatlantirish sudlar tomonidan toʻliq yoki qisman rad etilgan taqdirda, davlat boji direksiyalardan talablarning qanoatlantirilishi rad etilgan miqdoriga mutanosib ravishda undirilishi nazarda tutildi.

Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi

Yuridik boshqarmasi

bosh yuriskonsulti U.S. Ochilov